Iwona Demko. Anioły.net. Galeria Sztuki - Legnica

2015-03-06  18:00

Kobieta w patrialchalnym świecie. Wystawa Iwony Demko Anioły.net

Ekspozycja: Galeria Sztuki (pl. Katedralny 1) Legnica

Termin: 06.03.2015 – 05.04.2015

 


Główną inspiracją prac Iwony Demko jest kobieta oraz jej pozycja w patriarchalnym świecie. Wszystkie prace Iwony Demko w mniejszym lub większym stopniu dotyczą tematyki feministycznej, choć nie wynika to z pragnienia żarliwego manifestowania ściśle określonej postawy. Autorka mówi: „poruszam ten temat ponieważ dotyczy on bezpośrednio mnie – kobiety. W pewien sposób wykorzystuję swoją płeć i dzięki niej przekazuję specyficzny, kobiecy sposób patrzenia na świat”.

Owocem tej mocno sprecyzowanej ideologicznie postawy intelektualno-artystycznej jest rozprawa doktorska Iwony Demko pt. Waginatyzm, której towarzyszyła praca rzeźbiarska pt. Kaplica Waginy. Ta realizacja miała na celu społeczną i osobistą, symboliczną aprecjację kobiecości. Doktorat artystki rozpoczyna się od pytań, stawianych w opozycji do ugruntowanego w kulturze kultu fallicznego: „A co z kultem waginy? Czyżby ludzie nigdy nie doceniali kobiecych narządów płciowych? Przecież wagina jest również niezbędnym i tak samo ważnym elementem w kreowaniu nowego życia”.

Pytania te – pisze dalej autorka – nie rodziły się we mnie bynajmniej dlatego, że nie akceptowałam kultu fallusa.(…) Jeśli odczuwam zazdrość o męski narząd płciowy, to zazdrość ta dotyczy właśnie praw i statusu, które pociąga za sobą posiadanie fallusa – większe zarobki, możliwość osiągnięcia najwyższych stanowisk, większy autorytet w sprawach zawodowych, domniemana większa racjonalność w podejmowaniu decyzji, większa emerytura i wiele innych kwestii. Jednak, w miarę jak świadomość mojej kobiecości dojrzewała, odczuwałam coraz mocniej zwykłą, ludzką niesprawiedliwość w braku docenienia kobiecego – jak mi się wydaje – równie istotnego narządu. Poczułam narastającą potrzebę odnalezienia kultu waginy. Po co? Dla wielu powodów; zaczynając od zaspokojenia potrzeby sprawiedliwości, a kończąc na dowartościowaniu kobiecości w moich własnych oczach.

anioly.net

O ile te eksploracje teoretyczno-artystyczne autorka wspomina jako doświadczenie pozytywne, to  projekt, który realizuje aktualnie, w legnickiej Galerii Sztuki, stał się trudnym tematem. Nie tylko dla publiczności – ale i samej artystki. Nic dziwnego, że wielu ludziom wydaje się szokujący – podejmuje on jedno z najbardziej skomplikowanych i negatywnych zjawisk cywilizowanego świata – jakim jest prostytucja. Iwona Demko opisuje ją z perspektywy kobiet – podmiotów (przedmiotów) i ofiar tego procederu. 

Oddajmy głos artystce:

Prostytucja jako nieodłączny element kultury dziejowej towarzyszy nam od zawsze i nikt nie kwestionuje zasadności jej istnienia. Powszechnie uważa się, że prostytutki uprawiają swój zawód dobrowolnie, bez żadnego przymusu. Zdecydowana większość myśli, że są to kobiety o wybujałym temperamencie, lubiące seks, a prostytucja umożliwia im łączyć przyjemność z pożytkiem. Wszyscy są zadowoleni - rozbujałe seksualnie kobiety parające się prostytucją i klienci, dzięki którym kobiety te mogą nasycić swoją żarłoczną seksualność i dodatkowo czerpią z tego korzyści materialne. Klient jako dobroczyńca i kobieta jako obdarowana. Można by rzec: scenariusz idealny, raj na ziemi… Istnieje też przekonanie, że pracujące tam kobiety może nie robią tego z zamiłowania, ale na pewno dla pieniędzy. Nie stać je na większy wysiłek i lepszy pomysł na życie, dlatego z lenistwa wybierają prostytucję, czyli łatwe pieniądze.

W pewnym stopniu myślałam podobnie, chyba głównie dlatego, że taka prawda jest wygodna do przyjęcia. Jednak kiedy zaczynałam zastanawiać się nad tym głębiej trudno było mi uwierzyć chociażby w to, że może być przyjemne oddawanie się każdemu kto ma na to ochotę, wtedy kiedy to on ma ochotę i w sposób jaki jemu odpowiada… Jednak mimo wątpliwości nigdy nie zagłębiałam tego tematu, satysfakcjonując się stereotypowymi modelami myślenia.

Kilka miesięcy temu zaproszono mnie do udziału w Silesia Art Biennale. (Strona informacyjna o Silesia Art Biennale). Każdy z zaproszonych artystów został „przydzielony” do jednej ze śląskich miejscowości. W ten sposób zostałam oddelegowana do Bystrzycy Kłodzkiej i wkrótce otrzymałam od organizatorów historię miasta oraz jego liczne fotografie. Zainteresował mnie kamienny pręgierz umieszczony na Małym Rynku. W historii tego obiektu wyczytałam, że 27 października 1571 roku została tam wymierzona kara chłosty na dwóch prostytutkach. Informacja ta zadecydowała o wyborze miejsca i rodzaju mojego działania artystycznego. Była to doskonała okazja do zgłębienia tematu, który od dawna mnie nurtował, tematu prostytucji.

W krótkim czasie przekonałam się, że prostytucja zawiera nieskończoną ilość odcieni i nie jest zjawiskiem, które w jednoznaczny sposób można nazwać i sklasyfikować. Podobnie, wymykają się prostemu opisowi powody, które wikłają kobiety w prostytucję.

 

 

 

Iwona Demko

Urodzona w 1974 roku w Sanoku. Studiowała na Wydziale Rzeźby ASP w Krakowie w pracowni prof. Stefana Borzęckiego i prof. Jerzego Nowakowskiego. Dyplom uzyskała w roku 2001. Od 2008 roku pracuje jako asystentka w Pracowni Rzeźby IV na Wydziale Rzeźby ASP w Krakowie. W 2012 roku uzyskała tytuł doktorki sztuk plastycznych w dyscyplinie artystycznej "sztuki piękne" na podstawie rozprawy doktorskiej pt. Waginatyzm oraz pracy rzeźbiarskiej pt. Kaplica Waginy.

Wybrane wystawy:

2014 - wystawa zbiorowa Selected Stories, Inverness, Szkocja
2013 - wystawa indywidualna Obsession, Galerie Kreis, Norymberga, Niemcy
2013 - wystawa zbiorowa Corpo Femmina, Dom Norymberski, Kraków
2012 - wystawa indywidualna Krakowianka, mia ART GALLERY, Wrocław
2012 - wystawa zbiorowa, SILESIA ART BIENNALE, Muzeum Współczesne Wrocław
2011 - wystawa indywidualna Dzielna Dziewica, Art Agenda Nova, Kraków
2010 - wystawa zbiorowa Artystki artystom, CSW Łaźnia, Gdańsk
2010 - 6 Międzynarodowy Festiwal Sztuk Wizualnych "inSPIRACJE", Szczecin
2009 - wystawa zbiorowa Przeciąg II,  Festiwal Sztuki Młodych, Szczecin

2009 - wystawa zbiorowa - XVI Międzynarodowe Triennale Rzeźby, Centrum Kultury "Zamek", Poznań
2009 - wystawa zbiorowa, 28 dni, CSW Łaźnia, Gdańsk
2008 - wystawa zbiorowa Rybie Oko 5, Biennale Sztuki Młodych, Bałtycka Galeria Sztuki, Słupsk
2008 - wystawa zbiorowa SEXHIBICJA, Warszawa

2007 - wystawa zbiorowa, Festiwalu Sztuki Młodych Przeciąg, Zamek Książąt Pomorskich, Szczecin
2007 - wystawa indywidualna Róż, BWA Sanok,
2006 - wystawa indywidualna w Centrum Rzeźby Współczesnej, Orońsko,
2006 - udział w Międzynarodowych Triennalach Rzeźby, Poznań,
2004 - wystawa indywidualna Przytulny róż, Galeria "Burzym & Wolff", Kraków.

http://www.iwonademko.art.pl/
www.facebook.com/iwona.demko.femina